Kısa tanım
MES (Üretim Yürütme Sistemi), üretim sahasında iş emirlerinin hangi istasyonda, ne zaman ve ne kadar işlendiğini anlık olarak kayda alan ve izleyen yazılımdır. ERP'deki plan ile atölyedeki gerçekleşme arasındaki köprüyü kurar.
MES nasıl çalışır?
ERP üretimin ne kadar ve ne zaman yapılacağını planlar; MES ise bu planın sahada nasıl gerçekleştiğini kayda alır. Operatör istasyondaki ekrandan veya barkod okutarak işi başlatır ve bittiğinde tamamlar. Ara verdiğinde duruş nedenini seçer, hatalı ürünü fire olarak bildirir. Bazı istasyonlarda bu bilgiler doğrudan makineden de alınabilir.
Örneğin metal raf sistemleri üreten bir tesiste bir iş emri kesim, büküm, kaynak, boya ve montaj istasyonlarından geçer. MES sayesinde üretim müdürü, belirli bir siparişe ait parçaların hangi istasyonda beklediğini, boya hattının neden durduğunu ve günün planına göre ne kadar geride ya da ileride olunduğunu aynı ekrandan görür. Tamamlanan üretim ERP'ye stok girişi olarak aktarılır; böylece satış ekibi de sevk edilebilecek miktarı bilir.
İşletmeye ne kazandırır?
- Siparişin üretimde hangi aşamada olduğunun telefonla sorulmadan görülmesi
- Duruş ve fire nedenlerinin tahmine değil kayda dayanması
- Plan ile gerçekleşen arasındaki farkın gün içinde fark edilmesi
- İşçilik ve makine süresinin iş emri bazında ölçülebilmesi
- Kalite kontrol sonuçlarının ilgili parti ve iş emriyle eşleşmesi
- Üretim verisinin ERP ile aynı sipariş ve reçete bilgisine dayanması
ERP ile MES arasındaki fark
ERP işletmenin genelini ve daha uzun zaman dilimlerini yönetir: siparişler, satın alma, stok, maliyet ve finans. MES ise atölyeye odaklanır ve dakikalar düzeyindeki olayları izler: hangi operatör, hangi makinede, hangi işi ne zaman başlattı ve iş neden durdu. İki sistem birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Doğru kurgulanmış bir yapıda sipariş, ürün ağacı ve stok kartları ERP'den okunur; üretim olayları MES'te tutulur ve sonuçları ERP'ye geri yazılır.
MES projesinde nelere dikkat edilmeli?
- Ölçülecek bilgiyi önce tanımlayın: Sipariş konumu, duruş analizi ve fire takibi farklı kayıt ihtiyaçları doğurur.
- Operatörün iş yükünü artırmayın: Ekranlar birkaç dokunuşla tamamlanabilecek kadar sade olmalıdır.
- Kademeli ilerleyin: Tek bir hat veya ürün grubuyla başlayıp kullanım oturduktan sonra kapsamı genişletmek riski azaltır.
- Veri akış yönünü netleştirin: Hangi bilginin ERP'de, hangisinin MES'te tutulacağı baştan belirlenmelidir.
- Saha koşullarını gözetin: Toz, yağ, gürültü ve eldivenli kullanım gibi koşullar ekran, terminal ve barkod okuyucu seçimini doğrudan etkiler.
PERGA ile
Üretim Yönetimi
Siparişten sevkiyata kadar üretimi istasyon bazında izleyen; planlama, iş emri, duruş, paketleme, raf ve sevkiyat süreçlerini ERP verisiyle birleştiren üretim takip (MES) çözümleri.